Faydalı Model

 

Türkiye’de ve dünyada yeni olan, sanayi ye uygulanabilen buluşların sahiplerine 10 yıl süre ile bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır. Tescilin amacı; buluş sahibinin buluş konusu ürününü belli bir süre üretme, kullanma veya satma hakkının koruma altına alınmasıdır.

 

Tekniğin bilinen durumunu aşmayan buluşlara faydalı model belgesi verilir. Faydalı modeller bir patent türüdür ve genellikle küçük buluşlara verilen koruma belgeleridir.

 

Faydalı model belgesi verilmesi işlemleri, patent verilmesine oranla, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir. Faydalı model koruması elde etme işlemlerinin basit ve ucuz olmasının, özellikle küçük ve orta ölçekli sanayicilerimizin ve araştırma kuruluşlarımızın buluş yapmalarını ve bunları sanayiye uygulamalarını özendireceği düşünülmüştür. Diğer taraftan, özellikle günümüzde, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gerçekleştirdiği yeniliklerin, rakiplerce hemen hemen aynısının yapılarak taklit edilmesi tehlikesi mevcuttur. Küçük ve orta büyüklükteki bu işletmelerin, mütevazi de olsa, bu buluşlarını faydalı model belgesi vererek korumak, onların ekonomik varlıklarının idamesine hizmet edecektir. Başka bir deyişle, faydalı model koruması, tecavüz fiillerine karşı, patent korumasına oranla daha çabuk ve seri bir işlev görecek şekilde düzenlenmiştir.

 

Buluşun Faydalı Model Olarak Korunabilmesi için Gerekli Kriterler, yenilk ve sanayiye uygulanabilirliktir. Yenilik, başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir. Sanayiye uygulanabilirlik, tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir özellik taşıması kriterleri aranır

 

Yeni olan, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilen buluşlar (teknik yenilikler) piyasaya sunulmadan tescil ettirilmelidir. Aksi takdirde piyasaya sunulan yenilikler taklitlerle karşı karşıya kalmakla beraber, taklitçiler tarafından tescil ettirilerek asıl hak sahiplerini zor durumlara düşürebilmektedir.
Buluş, başvuruda bulunmadan önce gizli tutulmalıdır. Başvuruda bulunmadan önce buluşun herhangi bir şekilde yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanırsa yeni olmadığı için patentlenemez.

 

Patent ile Faydalı Model Arasındaki Farklar
Faydalı Modelde, tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri aranmaz,
Koruma süreleri farklıdır, (Faydalı model 10 yıl, incelemeli patent 20 yıl, incelemesiz patent 7 yıl)
Araştırma ve inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle patent verilmesine oranla faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir.